Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında sulama, kuraklık ve verim tahmininde "Dijital Sulama Yönetimi Sistemi" kullanılacak, akıllı tarım uygulamalarında yapay zeka etkin rol oynayacak.
AA muhabirinin plandan derlediği bilgilere göre, "Sürdürülebilir Tarım" başlığında belirlenen 6 hedef ve 22 eylem ile tarımsal üretimin çevresel etkilerinin azaltılması ve sektörün iklim değişikliğine dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
Bu çerçevede, pestisit ve kimyasal gübre kullanımı azaltılacak, organik tarım geliştirilecek, "Dijital Sulama Yönetimi Sistemi" hayata geçirilecek ve karbon tarımı için altyapı kurulacak.
Organik tarım desteklenecek
Pestisit ve antimikrobiyallerin kullanımının azaltılmasına yönelik olarak Avrupa Birliği'nin (AB) ortaya koyduğu hedefler doğrultusunda çalışmalar gerçekleştirilecek, bilinçlendirme çalışmaları yürütülecek, biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerinin kullanımı artırılacak.
Planda, organik tarımda üretim alanları ve miktarlarının artırılması, AB'nin yeni organik tarım mevzuatına uyumun tamamlanması öngörülürken, organik ürünlerin daha geniş pazarlara ulaştırılabilmesi için kooperatif ve üretici birliklerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Ayrıca Ticaret Bakanlığı koordinesinde AB ile organik tarımda karşılıklı tanıma sağlanması için girişimler gerçekleşecek.
Kimyasal gübre kullanımı azaltılacak
Ham maddede dışa bağımlı kimyasal gübrelerin kullanımının azaltılması için yeni nesil ve yavaş salımlı gübrelerin kullanım miktarlarının belirlenmesi, birim bitki besin maddesi kaybının azaltılması ve gübreleme programına organik gübrelerin dahil edilmesi konularında AR-GE çalışmaları yapılacak.
Organik ve organomineral gübre üretimi ile kullanımı teşvik edilecek, stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanımı yaygınlaştırılacak. Arazi toplulaştırma ve tescil çalışmaları sürdürülecek, toplulaştırma yapılan 10 milyon hektar alanda tescil işlemleri 2028 sonuna kadar tamamlanacak.
AR-GE desteği
Tarımda su verimliliği, hayvansal üretimde emisyon azaltımı ve su ürünleri yetiştiriciliğinde kaynak verimliliği ile iklim dirençli üretimin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar da yürütülecek.
Bu kapsamda Tarım Sektöründe Su Kayıp ve Kaçakların Önlenmesi Eylem Planı çerçevesinde su verimliliği çalışmaları yürütülmesi, enterik fermantasyon kaynaklı metan emisyonu tespit edilmesi, damızlık hayvan seçiminde kullanılacak yemden yararlanma katsayıları belirlenmesi, hayvancılık kaynaklı metanı azaltmak için de metan üretimini baskılayan alternatif yem kaynakları ve yem rasyonlarına eklenecek katkı maddeleri üzerine AR-GE çalışmaları yapılması hedefleniyor.
Su ürünleri yetiştiriciliği
Su ürünleri yetiştiriciliğinde su, yem ve enerji verimliliği çalışmaları artırılacak, iklim değişikliğine uyum kapasitesi güçlendirilecek, atık ve yan ürünlerin döngüsel ekonomi yaklaşımıyla değerlendirilmesi çalışmaları da sürdürülecek. Ayrıca Aydın, Denizli, İzmir, Ağrı ve diğer illerdeki mevcut jeotermal kaynakların tarıma dayalı ihtisas organize tarım bölgelerinde kullanılması planlanıyor.
Yenilenebilir enerji kullanan seralar ile bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretim ve işleme tesislerinin gelecek yıl desteklenmesi, IPARD III Programı'nın "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" tedbirinin yaygınlaştırılması ve pompaj giderleri nedeniyle atıl kalan işletmelerdeki sulama sistemlerinin de GES desteğiyle çalışır hale getirilmesi işlemleri tamamlanacak.
Döngüsel tarım hedefi altında, tarımsal atıkların işlendikten sonra toprağa uygulanması ve enerji olarak değerlendirilmesi için AR-GE projeleri desteklenecek. 2026-2028 döneminde gıda israfına karşı bilinçlendirme çalışmaları yapılacak, satış ve toplu tüketim noktalarındaki işletmeciler için kontrol listeleri hazırlanacak, yaş sebze ve meyvede soğuk zincirin hasat yerinde başlatılması çalışmaları yürütülecek.
Tarımda dijitalleşme
Tarımda dijitalleşme hedefi kapsamında sulama, kuraklık ve verim tahmininde kullanılmak üzere "Dijital Sulama Yönetimi Sistemi" kurulacak. Su miktarı ve kalitesi uydu görüntüleri ve yapay zekayla izlenecek, havzalarda üretim planları su kısıtına göre yapılacak. Ulusal Su Bilgi Sistemi'nin altyapısı 2027'de güçlendirilecek ve sistem e-Devlet'e entegre edilecek.
Pestisit kullanımı tarladan sofraya izlenebilir hale getirilecek. 2026-2028'de devreye girecek Entegre İdare ve Kontrol Sistemi (EİKS) ile desteklemeler daha etkin hale getirilecek, Arazi Parsel Tanımlama Sistemi (LPIS) güncellenecek ve alan izleme sistemi geliştirilecek. Yapay zeka ve veriye dayalı iş modelleriyle akıllı tarım uygulamaları yaygınlaştırılacak, ürün doğrulama ve rekolte tahmini yapılacak.




