Hazırlanan düzenleme kapsamında yalnızca sigara kullanımına yönelik kısıtlamalar değil, tütün ürünlerinin satışında yaş doğrulaması ve takviye edici gıdaların denetimi de ele alınıyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada tütün kanun teklifinin birkaç hafta içerisinde TBMM'ye sunulacağını belirtmişti. Ancak bütçe görüşmelerinin gündeme gelmesiyle teklifin Meclis'e sunulması yeni yıla kaldı.
AÇIK ALANLARDA SİGARA KULLANIMINA SINIRLAMA
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, açık havada sigara içilebilecek alanların sınırlandırılması. Bu kapsamda Japonya ve Avustralya'daki uygulamaların incelendiği belirtiliyor.
Parklar, plajlar, yürüyüş yolları, toplu taşıma durakları, bina girişleri ve kafe terasları olası yasak alanları arasında bulunuyor. Restoran ve lokantaların açık bölümleri de düzenleme kapsamında değerlendiriliyor.
Özellikle tente ve cam gibi malzemelerle çevrilerek kapalı mekân görünümü kazandırılan alanlarda sigara kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor. Çocukların bulunduğu açık alanların yanı sıra kamu binalarının bahçeleri, üniversite kampüsleri, sağlık kuruluşları ve spor tesislerinde de sigara içilebilecek özel bölümlerin belirlenmesi planlanıyor.
Elektronik sigara ve benzeri yeni nesil tütün ürünlerinin de açık alan kısıtlamalarına dahil edilmesi üzerinde duruluyor. Ayrıca pasif içiciliği önlemek amacıyla belirli mesafe kurallarının getirilmesi de seçenekler arasında yer alıyor.
TÜTÜN SATIŞINDA YAŞ DOĞRULAMASI GÜNDEMDE
Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ise 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının engellenmesi. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 11 Ekim'de yaptığı paylaşımda bu konuda yaş doğrulama sisteminin öncelikli hedefler arasında bulunduğunu açıklamıştı.
Bu doğrultuda satış işlemlerinde elektronik doğrulama yöntemlerinin kullanılması değerlendiriliyor. QR kod aracılığıyla kontrol, çipli kimlik kartıyla doğrulama veya kasada yaş kontrolü tamamlanmadan satışın gerçekleştirilmemesi üzerinde durulan seçenekler arasında bulunuyor.
Sistemin nasıl uygulanacağı ve tüm işletmeler için nasıl zorunlu hale getirileceği ise henüz netlik kazanmadı. Başka kişilere ait QR kodlarının kullanılmasını önlemek amacıyla tek kullanımlık kodlar ve kimlik fotoğrafıyla karşılaştırma gibi yöntemler de gündemde.
2040 YILINA YÖNELİK YASAK HEDEFİ
Nisan ayında gündeme gelen 41 maddelik taslakta, 2040 yılından itibaren sigara, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve tüm nikotin cihazlarının üretim, satış ve kullanımının yasaklanması hedefi de yer almıştı. Ancak bu hükümler henüz yasalaşmış değil.
Söz konusu taslakta restoran, kafe ve pastanelerde sigara içilebilecek bölümlerin toplam alanın yüzde 10'unu aşmaması öngörülüyor. Bu alanlarda yiyecek ve içecek servisi yapılmaması da planlanan düzenlemeler arasında bulunuyor.
Taslakta yasak alanlarda sigara içenlere 5 bin TL, işletmelere ise 50 bin TL'den başlayan idari para cezaları verilmesi ve ihlallerin tekrarlanması halinde kademeli kapatma uygulanması öneriliyor. Çocuklara tütün ürünü satanlara bir yıla kadar hapis, yasak sonrasında ticari faaliyete devam edenlere ise 1 milyon ile 5 milyon TL arasında ceza öngörülüyor. Bu yaptırımlar taslakta yer alan hükümlerden oluşuyor; yeni düzenleme için kesinleşmiş bir ceza tarifesi bulunmuyor.
TAKVİYE EDİCİ GIDALAR İÇİN ORTAK DENETİM
Hazırlanan düzenleme paketinde takviye edici gıdalara yönelik denetimler de yer alıyor. Tarım, Sağlık ve Sanayi bakanlıkları ile YÖK'ün katılımıyla ortak bir denetim mekanizması oluşturulması planlanıyor.
Bu çalışmayla kaçak, sağlığa zararlı ve kayıt dışı üretilen takviye edici gıdaların satışının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
